Kimyasallar Diyabete Sebep Olur mu ?

0
528
Yapılan çalışmalarda evde kullandığımız kimyasal ürünlerle ve çevredeki bazı tehlikeli kimyasallarla diyabet arasında bir ilişki saptandı. Bu hususta tüketicinin özellikle bilmesi gerekenler şunlardır:

Genelde tip 2 diyabetin nedenleri aslında oldukça belirgin: Egzersiz yapmamak, dengesiz beslenmek, genetik, ırk gibi faktörler en ciddi risk faktörleri olarak sayılabilir. Fakat şu anda 26 milyondan fazla Amerikalı diyabet hastası ve 70 milyon kişi diyabet olma riski taşıyor. Bu yüzden araştırmacılar kişilerin diyabet olmasına neden olabilecek diğer olası faktörlere yoğunlaşmış durumdalar.

Bugünlerde en başta gelen olası şüpheliler arasında, diyabetin salgın olarak yayılmasını sağlayacak çevresel faktörler ve evde hergün kulandığımız ürünlerdeki kimyasallar yer alıyor. Bazı kimyasallar bağımsız olarak diyabet riskini artırırken, bazıları obeziteyle birlikte tip 2 diyabet riskinin artmasına sebep oluyor. Kimyasalların herhangi bir türdeki diyabete neden olup olmadığı hakkında bilgilerimiz sınırlı. Bildiklerimizi de şu şekilde özetleyebiliriz:

Bazı kimyasallar bağımsız olarak diyabet riskini artırırken, bazıları obeziteyle birlikte tip 2 diyabet riskinin artmasına sebep oluyor

Kimyasallarla Diyabet Arasındaki İlişki

Amerikan İnsan ve Sağlık Servisi departmanından Kristina Thayer “Diyabete sebep olan ve bizim şu anda bilmediğimiz şeyin kimyasal bir etken olup olmadığı. Bu şu demek aslında; bir çok çalışma gösteriyor ki, çok miktarda kimyasala maruz kalmanın diyabete yol açma olasılığı oldukça fazla. Fakat kimyasallara temas etmenin diyabete yatkınlık yapıp yapmadığı henüz kesin değil. Bunun neden böyle olduğuna dair daha fazla araştırma yapmaya ihtiyacımız var.”

Şu ana kadar kimyasallardan ftalat içeren inşaat malzemeleri, sabunlar, saç spreyleri, parfümler ve nemlendiriciler listenin en başındaki şüphelilerden sayılabilir. ‘Çevre Sağlığı Perspektifinden’ adlı dergide yayınlanan bir makalede, idrarında ftalat maddesi çok yüksek olan kadınlarda diyabet görülme olasılığı, düşük olanlara göre 70 kat daha fazla olduğu görülmüştür.

Bir diğer olası kimyasal madde ise arseniktir. Bangladeş ve Tayvan’da içme sularında yüksek miktarda arsenik bulunmaktadır. Bilim adamları bu bölgelerde bu suyu içenlerle diyabet arasında güçlü bir ilişki saptadı. Amerika’da Çevre Koruma Kurumu arsenik seviyesini düzenlemektedir. Amerikalılar arseniğe diğer bölgelerdeki gibi maruz kalmamaktadırlar.

Araştırmalarda düşük-orta düzeyde arseniğin diyabetle çok daha az ilişkili olduğu bulunmuştur.

Poliklorobifeniller ya da PCB’ler veya dioksinler bu konuyla ilgili araştırılmış olan diğer kimyasallardır ve diyabetle olan ilgileri çok düşüktür. Ama bu durumun neden böyle olduğu açık bir şekilde bilinmiyor. Birçok kimyasal oldukça kalıcıdır. Çünkü yağda birikmeye çok meyillidirler. Eğer bir kimse şişman ya da obez ise, zaten bu durum şeker hastalığı için bağımsız bir risk faktörüdür. Ayrıca bu kişilerin yağ dokularında daha fazla kimyasal seviyesine sahip olmaları da muhtemel. Bu kişilerde kimyasalların mı yoksa sağlık durumlarının mı diyabete neden olduğunu söyleyebilmek oldukça zor. Ayrıca PCB dediğimiz maddeler 1979’da Çevre Koruma Kurumu tarafından yasaklanmıştır. Fakat hala çevrede bulunmakta ve yetişkinlerde obezite ile bağlantılı olduğu bilinmektedir.

Kimyasalların hangilerinin vücudumuzu etkilediği ve nasıl etki gösterdiği ve diabet riskine neden olup olmadığının özellikle aydınlatılması gerekmektedir. Şu ana kadarki bilgilerimizle çevresel faktörler, diyabet için en üstteki nedenler arasında sayılmamalıdır. Diyabet aslında birçok faktorün birleşmesiyle oluştuğundan faktörlerin birleşimi büyük ihtimalle riskleri arttırmaktadır.

Bir diğer olası kimyasal madde ise arseniktir. Bangladeş ve Tayvan’da içme sularında yüksek miktarda arsenik bulunmaktadır. Bilim adamları bu bölgelerde bu suyu içenlerle diyabet arasında güçlü bir ilişki saptadı.

Bu konuda yapılacak en iyi şey, tüketici olarak sağlıklı yaşamak için, ne yediğimiz ve ne kadar yediğimize dikkat etmeli ve hareket halinde olmalıyız.

KAYNAK
1. Can Chemicals Cause Diabetes? By Kristen Stewart | Medically reviewed by Pat F. Bass III, MD, MPH. Erişim: [http://www.everydayhealth.com/diabetes/can-chemicals-cause-diabetes.aspx]. Erişim Tarihi:10.04.2012

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here