Stresin Sağlığa Etkileri ve Stresle Başa Çıkma Yolları

0
106

Stresin Sağlığa Etkileri ve Stresle Başa Çıkma Yolları

Stresin Sağlığa Etkileri

Yaz tatillerinde aklınız hep seyahat ve para konusunda düşüncelerle mi dolu? Sözde eğlenceli şeyler yüzünden stresli mi hissediyorsunuz? Stresin sağlığınızı nasıl etkilediğini ve bu konuda neler yapabileceğinizi öğrenmek için birkaç dakikanızı ayırın ve bu yazıyı okuyun.

Herkes zaman zaman kendini stresli hisseder. Stres, en çok ihtiyaç duyulduğunda size enerji verebilir. Örneğin, sporda rekabet etmek, önemli bir proje üzerinde çalışmak veya tehlikeli bir durumla yüzleşmek gibi. Hormonlar stres altında eylem için hazırlık yapar. Daha hızlı nefes alırsınız, kalp atışınız hızlanır, size enerji vermek için kan şekeriniz yükselir ve beyniniz yüksek alarm durumuna geçerken daha fazla oksijen kullanır.

Ancak stres uzun süre devam ederse (kronik stres olarak bilinen durum); bu yüksek uyarı değişiklikleri zararlı hale gelir. Stres, yaşlanmaya neden olduğu düşünülen daha yüksek inflamasyon düzeylerine neden olur.İnflamasyon; kardiyovasküler hastalık, diyabet, artrit, kırılganlık ve fonksiyonel düşüş ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmacılar stresin vücudun bağışıklık sistemini etkilediğini ve bunun da aşılara tepkinizi zayıflattığını ve yara iyileşmesini bozduğunu keşfettiler.Araştırmalar kronik stresi sindirim bozuklukları, idrar sorunları, baş ağrıları, uyku zorlukları, depresyon ve anksiyete ile ilişkilendirdiler.

Bazı araştırmalar kanserin fiziksel, duygusal ve sosyal etkilerinin hastalar ve bakıcılar için stresli olduğunu buldu. Ancak, stresin kansere neden olduğuna dair kesin bir kanıt yok.

American Psychological Association’ın 2013 tarihli bir anketine göre, ABD’deki stresin en önemli nedenleri para ve işle ilgili baskılardır. Stres, sevilen birinin ölümü, boşanma, hastalık veya işini kaybetme gibi büyük yaşam değişikliklerinden de kaynaklanabilir. Travmatik stres, büyük bir kaza, şiddete maruz kalma, kasırga, sel, doğal afet gibi bir olay nedeniyle ortaya çıkar.

Demans veya kanser gibi ağır hastalığı olan bir kişiye bakmak da önemli bir stres kaynağı olabilir. On yıldan daha uzun bir süre önce yapılan araştırmalar, bakıcılara yüklenen stresli taleplerin sağlıklarını olumsuz etkilediğini, aşılara daha düşük yanıt alındığını, inflamasyonu arttırdığını gösterdi.

Bazı insanların stresten neden diğerlerine göre daha çabuk kurtulabildiği veya kaçabildiği açık değildir. Bu dirençli insanlar, stresli durumlardan sonra daha kolay “geri dönüyor” gibi görünüyor. Hayvanlarla ilgili son araştırmalar, dayanıklılığın kısmen genlerimize bağlı olabileceğini öne sürüyor. Ancak stresle başa çıkmanın sağlıklı yollarını öğrenmek de direncinizi artırabilir.

Stresle Başa Çıkma Yolları 

Stresle başa çıkmanın birçok farklı yolu var. Birçok farklı araştırma;  yakın kişisel ilişkilere sahip olmanın, yani çevrenizde konuşabileceğiniz, duygularınızı paylaşabileceğiniz insanlar olmasının stresi azaltmada yardımcı olabileceğini söylüyor. Bu yüzden, bu ilişkileri sürdürmek için aileniz ve arkadaşlarınızla zaman geçirmek, stresi azaltmak için yapabileceğiniz belki de en önemli şeylerden biridir.

Maalesef stresli olduğumuzda, sağlığımız için zararlı şeyleri yapma eğilimindeyiz. Örneğin, stresli insanlar kendilerini izole etme eğiliminde olabilir ve sosyal destek aramayabilir. Egzersiz, büyük bir stres azaltıcıdır. Ancak insanlar stresli olduğunda daha az egzersiz yapar. Stresi azaltmak için sağlıklı bir diyet sürdürmek yerine, stresli bazı insanlar daha fazla yağlı ve şekerli besinler yeme eğilimindedir.

Stresin getirdiği gerginliğin kalori yakmaya yardımcı olabileceğini düşünebilirsiniz. Ancak kanıtlar, bunun tersinin daha muhtemel olduğuna işaret ediyor. Araştırmalar stresli olmayanlara kıyasla, stresli kişilerin yüksek yağlı yemeklerden sonra daha az kalori yaktıklarını ve daha fazla insülin hormonu ürettiklerini ve bunun da yağ depolamayı arttırdığını gösteriyor. Dolayısıyla stres, bu biyolojik yollarla kilo alımına ve obeziteye neden olabiliyor.

Yeterince uyumak aynı zamanda dayanıklılık ve stresten kurtulmanın anahtarıdır ancak stresin kendisi uykuyu engelleyebilir. Uyku alışkanlıklarınızı iyileştirmek için her gece aynı saatte yatın, her sabah aynı saatte kalkın ve yatmadan önce bilgisayarlar ve akıllı telefonlar gibi ışık yayan elektroniklerin kullanımını sınırlayın. Işık, melatonin adı verilen doğal uyku hormonunun üretimini azaltabilir ve bu da uykuya dalmayı zorlaştırır.

Egzersiz, sağlıklı beslenme, sosyal ilişkiler ve yeterince uyku için önerilerin ötesinde, araştırmalar farkındalığın ve diğer meditasyon uygulamalarının stresi etkili bir şekilde azaltabileceğini gösterdi.

Farkındalık, deneyimlerinizin farkında olmak ve bilinçli olmak demektir. Ne yaparsak yapalım, dikkatimizi nefesimize ve bedenimize çekmek için zaman ayırabilir ve kısa bir süre orada kalabiliriz. Son araştırmalar, kısa süreli dikkatin bile sağlık üzerinde olumlu bir etkisi olabileceğini gösteriyor.

Araştırmalar, farkındalık meditasyonunun stresi azalttığını, beyin yapısını ve işlevini değiştirdiğini, bağışıklık sistemi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir.

Farkındalık, herkesin stresi azaltmak için kullanabileceği basit ve etkili bir araçtır. Kavram basit olsa da, daha bilinçli olmak ve pratik gerektirir. Yoga, meditasyon dersleri, farkındalık temelli stres azaltma programları farkındalığı arttırmada etkili olabilir.

Strese boğulmuş hissediyorsanız, bir sağlık uzmanıyla veya bir psikiyatrist ile konuşun. İlaçlar veya diğer terapiler stresle başa çıkmanıza yardımcı olabilir. Yavaşlamak, gerçekten önem verdiğiniz insanlarla vakit geçirmek, onlarla paylaşımlarda bulunmak, rahatlatıcı veya farkındalığınızı arttıran etkinliklere katılıp keyifli vakit geçirmek, uzun vadede stresle başa çıkmak için yapabileceğiniz şeylerdir.

Kaynak: https://newsinhealth.nih.gov/2014/12/feeling-stressed

Tarih: Nisan 2021

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here